ΤΟ ΦΩΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ

 

 

 

Χειμωνιάτικο πρωινό Σαββάτου. Βγαίνω από τον ηλεκτρικό στο Θησείο, ανηφορίζω στο χαλικόστρωτο δρομάκι περνώντας ανάμεσα από τους πάγκους  καλλιτεχνών, ρουφώντας τη θέα του  Ιερού Βράχου που δεσπόζει ανάμεσα στο πράσινο. Η ζέστη και το φως του ήλιου παραπλάνησαν κι άλλους πολλούς που απολαμβάνουν  το πρωινό τους καφεδάκι κάτω από τον αττικό ουρανό. Στέκομαι μαζί με ένα τσούρμο παιδάκια που παρακολουθούν συνεπαρμένα έναν πλανόδιο να φτιάχνει τεράστιες μπουρμπουλήθρες που ανεβαίνουν βαριές στον αέρα. Κυνηγώ μια από αυτές μα δεν την προλαβαίνω. Καθώς σκάει μπροστά μου αφήνοντας υγρά αποτυπώματα, το βλέμμα μου πέφτει σε τρεις μαρμάρινες στήλες.

Στην αριστερή διακρίνω χαραγμένες στα γαλλικά  τις λέξεις:

HOSPITALITE(Φιλοξενία)

PARDONNER(Συγχώρεση)

CLEMENCE(Επιείκεια)

DECENCE Αξιοπρέπεια)

BIENVEILLANCE(Ευγένεια)

HUMILITE(Ταπεινότητα)

Ενώ η δεξιά γράφει  στα ελληνικά:

ΑΝΔΡΕΙΑ

ΕΥΕΡΓΕΤΕΙΝ

ΑΓΑΠΗ

ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΕΙΝ

ΚΟΙΝΩΝΕΙΝ

ΑΙΔΕΣΙΣ Η κεντρική στήλη είναι αφιερωμένη ( καθώς και η πλατεία όπως έμαθα αργότερα), σε μια μεγάλη γαλλίδα ελληνίστρια,  που το όνομά της  συναντούσα συχνά στις πανεπιστημιακές μου σπουδές.:

Ζακλίν ντε Ρομιγί  Jacqueline de Romilly(26 Μαρτίου 1913 – 18 Δεκεμβρίου 2010).

Κλασσική φιλόλογος και η πρώτη γυναίκα καθηγήτρια Ελληνικών στο Κολέζ ντε Φρανς (Collège de France). Μια από τις πλέον εξέχουσες προσωπικότητες στο χώρο των αρχαιοελληνικών σπουδών του εικοστού αιώνα και πολυγραφότατη. Βρίσκουμε τη σκέψη της  σε πολλά από τα βιβλία της, όπου μας δείχνει την εξαιρετική εξέλιξη του Ανθρώπου κατά τη διάρκεια του Αθηναϊκού 5ου αιώνα.

Σε ένα από αυτά που αναφέρεται στην ιστορία της αρχαίας τραγωδίας ,η Jacqueline de Romilly μας δείχνει τη θαυμαστή εξέλιξη της θέσης του Ανθρώπου έναντι των Θεών. Στην τραγωδία « Πέρσες », οι Θεοί είναι πανίσχυροι εξουσιαστές του κόσμου και η μοίρα των ανθρώπων εξαρτάται από τις αποφάσεις τους. Στη συνέχεια, με τον Σοφοκλή,  οι Θεοί διατηρούν την εξουσία της λήψης των αποφάσεων, αλλά πρωτίστως οι άνθρωποι αναμετρούνται γύρω από τις λύσεις και κάνουν χρήση της ελεύθερης βούλησης, αποφασίζουν δηλαδή αν θα υποταχτούν ή όχι. Και ο Ευριπίδης ολοκληρώνει την εξέλιξη, εφιστώντας την προσοχή στην πολυσύνθετη πλευρά των ανθρώπινων συμπεριφορών, καθώς και στις τραγικές τους αντιθέσεις.

Βλέπουμε έτσι, μέσα από το αρχαίο δράμα την εξέλιξη της αυτονομίας του ανθρώπου που απομακρύνεται από τους Θεούς που εξουσιάζουν την μοίρα τη δική του και των παιδιών του, καθώς και τις τεράστιες ευθύνες που πρέπει να αναλάβει.

Δεν μπορώ να μην αναλογιστώ με  πικρία τα δικά μας πρόσφατα εκπαιδευτικά διαγγέλματα περί κατάργησης των τραγωδιών από τη δημόσια εκπαίδευση. Δεν μπορώ να μην θυμώσω με την προσπάθεια να αποκόψουν  τη νέα γενιά μαθητών, από την διαχρονική προσπάθεια του Ανθρώπου να αποκτήσει την Ελευθερία Του απέναντι σε όποια τυραννία.  Φέρνω στο νου μου τα καλοκαίρια που θα ΄ρθουν , όταν τα τζιτζίκια θα τραγουδούν στα αρχαία μας θέατρα μόνο σε μεσήλικες και γέρους θεατές , αφού οι νέοι μας δεν θα έχουν την ευκαιρία να μελετήσουν ποτέ στη ζωή τους ένα αρχαίο δράμα, κι έτσι απλά θα προσπερνούν τις παραστάσεις, τα ωδεία και τις υψηλές ιδέες που στέκονται σωματοφύλακες του πολιτισμού.

Στέκομαι μπροστά στα λόγια που   η ελληνική πολιτεία χάραξε στην κεντρική στήλη προς τιμήν της εξέχουσας καθηγήτριας, σαν σημείο αναφοράς για να περιδιαβαίνει το πνεύμα της από τους πρόποδες της Ακρόπολης που τόσο αγάπησε:

CE QUE NOUS AIMONS EN ELLE, C’ EST CET EFFORT INCROYABLE POUR FAIRE TRIOMPHER LA LUMIERE SUR LES OMBRES.

« Αυτό που μας αρέσει στην Jacqueline de Romilly είναι αυτή η απίστευτη προσπάθεια που κατέβαλε για να θριαμβεύσει το φως ανάμεσα στις σκιές».

Σταυρώνω τα δάχτυλα, κοιτώ ψηλά στο ελληνικό γαλάζιο και κάνω μια ευχή. Εύχομαι  τα μαρμαρωμένα γράμματα να αναστηθούν , να αποκολληθούν από την πέτρα , να πάρουν ζωή και να αρχίσουν να κυκλοφορούν ανάμεσά μας, εδώ που πίνουμε το καφεδάκι μας, κάτω απ’ την Ακρόπολη.

Αρετή Σολδάτου

Shares 18

Leave a Reply