Η Μαντάμ Μπάτερφλάυ αποτελεί τυπικό δείγμα ιταλικού μελοδραματικού εξωτισμού στά τέλη τού 19ου και στην
ανατολή του 20ού αιώνα.

Μετά τόν G.VERDI καί τήν τολμηρή του αποφαση να συνθέσει την ΑIDA,
ενα μελόδραμα μέ στοιχεια εξωτικά ερχεται ο GIACOMO PUCCINI μέ τήν
MADAM BUTTERFLY, να παρουσιάσει ενα εξωτικό μελόδραμα,
εχοντας μελετησει την ιαπωνική δημοτική μουσική ενδελεχώς αφού παράγγειλε,
μέσω της συζύγου του Ιάπωνα απεσταλμένου στην Ιταλία,  δίσκους με ιαπωνικά
δημοτικά τραγούδια στη Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου

Βέβαια τελικα στήν παρτιτούρα της Βutterfly δεν ενσωμάτωσε τελικά
αυτούσιους ιαπωνικούς σκοπούς...πετυχαίνοντας κορυφώσεις ιδιαίτερης έντασης.

.

 Η  παρτιτούρα, παρά την εντονη καλλιέργεια ιαπωνικής ατμόσφαιρας,
κυρίως μέ τήν χρήση της πεντατονικής μελωδίας, διατηρεί αλώβητη την
ιταλικότητα του συνολικού ύφους, όντας συγχρόνως η πιο "μοντέρνα"
και η πιο βαθειά βιωμένη από τις όπερες του Πουτσίνι, σύμφωνα και
με τον ίδιο τον συνθέτη.

Μια παρτιτούρα που διακρίνεται για την πυκνή χρήση της ευρηματικής μελωδίας,
τα αρμονικά ευρήματα και την περίτεχνη, μεθυστική ενορχήστρωση, αλλά και
την ένταση της συνολικής εντύπωσης που αφήνει στον ακροατή.

.

 Πράξη Α’

Βρισκόμαστε στο Ναγκασάκι...  

Ο Αμερικανός Μπέντζαμιν Φράνκλιν Πίνκερτον, υποπλοίαρχος του πλοίου
"Αβραάμ Λίνκολν", ετοιμάζεται να συνάψει έναν "ιαπωνικό γάμο" με την
μόλις δεκαπεντάχρονη γιαπωνέζα Τσό-Τσό-Σαν, που οι φίλοι της αποκαλούν
Μπάτερφλάυ (Πεταλούδα).

Βρισκόμαστε στό γιαπωνέζικο σπίτι που ο Πίνκερτον αγόρασε πάνω σε ένα
λόφο που δεσπόζει στο λιμάνι.

Ο μεσίτης γάμων Γκόρο απολαμβάνει την έκπληξη του Αμερικανού για την
αρχιτεκτονική διαρρύθμιση του σπιτιού και παρουσιάζει στον νέο κύριο
το τριμελές προσωπικό, ανάμεσά τους την πιστή θεραπαινίδα της Τσό-Τσό-Σαν,
τη Σουζούκι.

Σέ λίγο φθάνει κατάκοπος ο Αμερικανός πρόξενος Σάρπλες.

Στη συζήτηση που  ακολουθεί (Dovunque al mondo…, Παντού στον κόσμο…)
και υπό τον ήχο του μουσικού θέματος του Αμερικανικού Εθνικού Ύμνου,
του "Star-Spangled Banner"-, ο Πίνκερτον αποκαλύπτει στον έκπληκτο
και ανήσυχο Σάρπλες ότι ο γάμος γι’ αυτόν δεν είναι παρά ένα αστείο,
αφού, σύμφωνα με το ιαπωνικό δίκαιο, ένας τέτοιος γάμος δεν παράγει
δεσμευτικές για τον σύζυγο έννομες συνέπειες και μπορεί να λυθεί
οποτεδήποτε (Amore o grillo…, Έρωτας ή καπρίτσιο…) .

Η συζήτηση τών δύο ανδρών διακόπτεται οταν ερχονται η νύφη και οι συγγενείς.. 
(Ah!quanto cielo, quanto mar…, Ώ τι ουρανός, τι θάλασσα…).

Η Μπάτερφλάυ μαζύ μέ παρανύμφους τραγουδάει τήν άρια Ah!quanto cielo,
quanto mar…, Ώ τι ουρανός, τι θάλασσα…

Η μελωδία αυτή προσλαμβάνει τον χαρακτήρα του μουσικού θέματος της αγάπης
της για τον Πίνκερτον. 

Στη στιχομυθία που ακολουθεί ανάμεσα στον Σάρπλες και την Μπάτερφλάυ
ο πρόξενος νιώθει να επιβεβαιώνονται οι ανησυχίες του για τις καταστροφικές
συνέπειες που θα μπορούσε να έχει η ανεύθυνη στάση του Πίνκερτον για τη νέα,
αφού δέν πήρε στα σοβαρά τόν επικείμενο γάμο.

Η Βutterfly είναι ερωτευμένη με τον Αμερικανό και του αποκαλύπτει,
με μιά άρια σπαρακτικού λυρισμού (Ieri son salita, Χτές ανέβηκα),
ότι επισκέπτεται την ιεραποστολή, διακινδυνεύοντας, όταν το πληροφορηθούν
οι συγγενείς της, την πλήρη αποκοπή της από την οικογένειά της.

Όταν η τελετή τού γάμου ολοκληρώνεται και ενώ οι προπόσεις έχουν αρχίσει,
μια παράξενη φιγούρα καταφθάνει με κραυγές και κατάρες.

Cio-Cio-San!…Che hai tu fatto alla missione?, Τσό-Τσό-Σαν!…
Τι έκανες στην ιεραποστολή;

Είναι ο θείος της Μπάτερφλάυ, ένας ιάπωνας ιερέας (μπόνζος).

Ανακάλυψε ότι η ανεψιά του απαρνήθηκε την πατρογονική πίστη, την καταριέται
και καλεί τους συγγενείς να αποχωρήσουν από την τελετή και να την απαρνηθούν.

Ο Πίνκερτον επιταχύνει την απομάκρυνση των συγγενών και στρέφεται στη
Μπάτερφλάυ που κλαίει με λυγμούς.

Η πράξη ολοκληρώνεται με μιάν εκτεταμένη ερωτική σκηνή (Viene la sera,
Η νύχτα πέφτει) γεμάτη μουσικές εναλλαγές και μελωδικές εκλάμψεις,
ενώ επανέρχεται, στο τελευταίο μέρος του ντουέτου (Dolce notte! quante stelle,
Γλυκιά νύχτα, τόσα αστέρια…) το θέμα της εισόδου της ηρωίδας χαρίζοντας
εκστατική κορύφωση στο τέλος της πρώτης πράξης.

.

Πράξη Β’

Τρία χρόνια έχουν περάσει από την ερωτική νύχτα της πρώτης πράξης.
Τρία χρόνια που η Μπάτερφλάυ ζεί με την υπόσχεση του Πίνκερτον ότι
θα επιστρέψει καί προσεύχεται στους ιαπωνικούς θεούς για την επιστροφή του
\Πίνκερτον (E Izaki ed Izanami…) και την ακλόνητη σταθερότητα σε αυτή την
πίστη της δηλώνει στην κοσμοαγάπητη άριά της (Μια μέρα θα δούμε,
Un bel di vedremo), την πιο γνωστή άρια της όπερας.

Στην πραγματικότητα ο Πίνκερτον βρίσκεται ήδη στο ταξίδι της επιστροφής
στο Ναγκασάκι, αλλά όχι προκειμένου να επανέλθει στη συζυγική του σχέση
με την Μπάτερφλάυ.

Ήδη προτού εγκαταλείψει τις Ηνωμένες Πολιτείες ο Πίνκερτον έχει γράψει
στον Σάρπλες ζητώντας του να πληροφορήσει τη Μπάτερφλάυ για τον γάμο του
με την Αμερικανίδα Κέητ που θα τον συνοδεύει στο ταξίδι της επιστροφής.

Η αβίαστη χαρά που εκδηλώνει η νέα γυναίκα όταν δέχεται την επίσκεψη
του Σάρπλες αφοπλίζει τον πρόξενο.

Διστακτικά προσπαθεί να της εξηγήσει την κατάσταση, διακόπτεται όμως
από την επίσκεψη του πρίγκηπα Γιαμαντόρι, ενός ευκατάστατου γιαπωνέζου
ευγενούς, τον οποίον ο Γκόρο προωθεί ως υποψήφιο σύζυγο της εγκαταλελειμένης.

Παρά τη μεγάλη φτώχεια της, η Μπάτερφλάυ αρνείται με οξύτητα και ειρωνεία
την πρόταση εμμένοντας στην υπόσταση του γάμου της με τον Πίνκερτον.

Όταν ο Γιαμαντόρι απέρχεται, ο συντετριμμένος Σάρπλες επιχειρεί,
για μια ακόμη φορά, να την πείσει για την εγκατάλειψή της από τον Πίνκερτον
στο ντουέτο τους Ora a noi (Τώρα οι δυό μας).

Αντί άλλης απαντήσεως, εκείνη του παρουσιάζει το αγοράκι που απέκτησε από
τον Πίνκερτον και, απευθυνόμενη στο παιδί, δίνει την αγέρωχη, αρνητική απάντησή
της στον Σάρπλες με την άρια Che tua madre (Ότι η μητέρα σου):
αν εκείνος δεν επανέλθει, μόνη λύση για την Τσό-Τσό-Σάν είναι να επιστρέψει
στην παλιά της ζωή ή να πεθάνει.

Ένα κανόνι αναγγέλλει την άφιξη ενός πλοίου που δεν είναι άλλο από το
"Αβραάμ Λίνκολν".

Η Μπάτερφλάυ είναι πεπεισμένη ότι ήλθε η ώρα της δικαίωσης και δίνει
εντολή στη Σουζούκι να γεμίσει το σπίτι με άνθη κερασιάς, ενώ οι δύο ενώνουν
τις φωνές τους στο ντουέτο των κερασιών (Scuoti quella fronda di cilegio,
Τίναξε αυτό το κλαδί της κερασιάς).

Η Μπάτερφλάυ βάφεται και ετοιμάζεται για την υποδοχή.

Μαζί με το παιδί και τη Σουζούκι περιμένουν όλη νύχτα, ακίνητοι,
με τη συνοδεία ενός χορωδιακού με κλειστό στόμα που συμβολίζει τη
νυκτερινή σιωπή της φύσης και το βουβό πάθος της ηρωίδας.
Οταν ερχεται τό ξημέρωμα, η Σουζούκι και το παιδί έχουν αποκοιμηθεί.

Μόνη η Τσό-Τσό-Σάν έχει αγρυπνήσει περιμένοντας.

Όταν ξυπνά η Σουζούκι, πείθει την κυρία της να αποσυρθεί για σύντομη
ανάπαυση και της υπόσχεται ότι θα την ξυπνήσει, μόλις εμφανισθεί ο Πίνκερτον.

Σε λίγο εκείνος εμφανίζεται μαζί με τον Σάρπλες.

Ο Πίνκερτον καταλαμβάνεται από τύψεις και εγκαταλείπει το σπίτι με την
άρια Addio fiorito asil, (Έχε γειά ολάνθιστο καταφύγιο) ενώ ο Σάρπλες
μένει πίσω, προκειμένου να διευθετήσει τα πράγματα.

Η ίδια η Μπάτερφλάυ αντιλαμβάνεται την ύπαρξη ανθρώπων στο σπίτι.

Η Σουζούκι προσπαθεί να την αποτρέψει από την επαφή με τον Σάρπλες
και την Αμερικανίδα σύζυγο του Πίνκερτον, Κέητ, που περιμένει στον κήπο.

Η Μπάτερφλάυ πληροφορείται με συγκλονιστική αξιοπρέπεια την τραγική αλήθεια:
καλείται να δώσει στον άπιστο σύζυγό της το παιδί που απέκτησαν, ώστε να του
εξασφαλίσει μια καλύτερη ζωή στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Συμφωνεί να παραδώσει το παιδί, μόνον όμως αν έλθει να το παραλάβει
ο ίδιος ο Πίνκερτον την επόμενη μισή ώρα.

Ο Σάρπλες και η Κέητ αναχωρούν.

Σε μια ιδιαίτερα τραγική σκηνή η Μπάτερφλάυ αποχαιρετά το παιδί της
και αυτοκτονεί με τον παραδοσιακό ιαπωνικό τρόπο του χαρακίρι, χρησιμοποιώντας
το ίδιο μαχαίρι, με το οποίο είχε αφαιρέσει τη ζωή του ο πατέρας της.

Στη λεπίδα του η επιγραφή "Να πεθαίνεις με τιμή, αν δεν μπορείς να ζείς
με τιμή"(Con onor muore chi non puo serbar vita con onore).

Από μακρυά ακούγεται η φωνή του μετανοιωμένου Πίνκερτον νά τήν καλεί
ομως ειναι πλεον αργά....

ΡΟΥΣΣΟΣ

.